Động lực di cư và kết quả dinh dưỡng ở quốc gia có thu nhập trung bình thấp: bằng chứng từ Việt Nam
- 17 thg 3
- 3 phút đọc
Di cư là một hiện tượng kinh tế quan trọng ở các quốc gia đang phát triển, và kiều hối từ người lao động di cư đã được công nhận là nguồn thu nhập thiết yếu của hộ gia đình. Nghiên cứu mới của TS. Vo Tat Thang, Viện Trưởng HAPRI, cùng Nguyen Thi Bich Hien, Tran My Huyen và Vu Ngoc Tan, xem xét tác động của các loại di cư khác nhau lên tiêu dùng dinh dưỡng của hộ gia đình tại Việt Nam.
Việt Nam đã trải qua những đợt di cư đáng kể, trùng với các giai đoạn tái cơ cấu kinh tế. Sau công cuộc Đổi Mới cuối những năm 1980, tỷ lệ di cư tăng đáng kể do khoảng cách nới rộng giữa khu vực đô thị và nông thôn. Tuy các nghiên cứu trước đây đã khảo sát tác động dinh dưỡng của di cư, vẫn còn nhiều khoảng trống kiến thức về mối quan hệ ở cấp hộ gia đình – đặc biệt là cách các loại di cư khác nhau (ngắn hạn so với dài hạn, lao động so với phi lao động) định hình các mẫu tiêu dùng thực phẩm một cách khác biệt.
Sử dụng dữ liệu bảng từ Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam (VHLSS) giai đoạn 2016-2018, phân tích tập trung vào cách di cư ảnh hưởng đến các mẫu tiêu dùng của hộ gia đình – đặc biệt đối với thực phẩm mua, thực phẩm sản xuất tại nhà và quà tặng. Khác với các nghiên cứu trước đây, nghiên cứu này xử lý vấn đề thực phẩm ăn ngoài nhà (FAFH) bằng cách sử dụng giá trị tiền tệ đã điều chỉnh lạm phát. Cả hồi quy tuyến tính và Poisson với hiệu ứng cố định hộ gia đình được sử dụng để kiểm soát các yếu tố không quan sát được bất biến theo thời gian.
Các phát hiện chính cho thấy:
Di cư ngắn hạn liên kết với việc giảm tiêu dùng thực phẩm của hộ gia đình, đặc biệt đối với thực phẩm sản xuất tại nhà, vì hộ gia đình mất đi lao động cho canh tác và chuẩn bị thức ăn
Di cư dài hạn làm tăng đáng kể cả lượng dinh dưỡng hấp thụ và sản xuất thực phẩm của hộ gia đình, vì dòng kiều hối bền vững cho phép các hộ đầu tư vào mua thực phẩm và năng suất nông nghiệp
Các hộ gia đình có người lao động di cư dài hạn thể hiện khả năng đa dạng hóa nguồn thực phẩm lớn hơn và nâng cao chất lượng dinh dưỡng tổng thể thông qua thu nhập từ kiều hối
Kết quả nhấn mạnh tầm quan trọng của kiều hối và các mẫu di cư trong việc định hình hành vi tiêu dùng và phúc lợi dinh dưỡng của hộ gia đình ở các nền kinh tế đang phát triển
Những phát hiện này mang hàm ý chính sách quan trọng cho Việt Nam và các quốc gia có thu nhập trung bình thấp tương tự. Các chính sách hỗ trợ di cư lao động dài hạn thông qua cải thiện tiếp cận thị trường lao động và các kênh di cư an toàn có thể góp phần vào an ninh lương thực hộ gia đình. Đồng thời, cần các can thiệp đối tượng để hỗ trợ các hộ gia đình di cư ngắn hạn có thể gặp thiếu hụt dinh dưỡng tạm thời do giảm sản xuất thực phẩm tại nhà.
Từ khóa:
Di cư
Mô hình hộ gia đình
Dinh dưỡng
Tiêu dùng
Việt Nam
Liên kết:
Trích dẫn:
Vo, T.T., Nguyen, T.B.H., Tran, M.H., & Vu, N.T. (2025). Migration dynamics and nutritional outcomes in a lower middle-income country: evidence from Vietnam. Globalization and Health, 21, 58. https://doi.org/10.1186/s12992-025-01154-z
