Khai thác cát và xáo trộn xã hội ở Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam
Một nghiên cứu do Dung Duc Tran (Nghiên cứu viên Cộng tác cấp cao, HAPRI) đồng tác giả cùng Samuel Li Cheng Xin, Edward Park, Kai Wan Yuen và Jingyu Wang xem xét những tác động ít được khảo sát của khai thác cát đối với các cộng đồng địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam. Hơn 80% người dân địa phương được phỏng vấn thừa nhận những xáo trộn trong đời sống hằng ngày và sự mất mát đáng kể ý niệm về nơi chốn.
Bối cảnh
Nhu cầu cát rất lớn trên toàn cầu ở nhiều lĩnh vực của nền kinh tế khiến Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam phải chịu mức khai thác cát cao tương ứng. Quá trình này bắt đầu từ đầu thập niên 1990 và đã đóng góp đáng kể cho nền kinh tế Việt Nam. Tác động của hoạt động khai thác cát cường độ cao và các ngành công nghiệp liên quan đến khai thác làm tổn hại tính toàn vẹn của dòng sông và của các cộng đồng địa phương.
Phần lớn tài liệu nghiên cứu hiện có tập trung vào dòng sông, cho thấy những hệ quả tai hại của khai thác cát đối với môi trường tự nhiên. Tác động đối với các cộng đồng địa phương ít được khảo sát hơn, và nghiên cứu này đặt mục tiêu lấp khoảng trống đó.
Phương pháp
Các tác giả tiếp cận vấn đề thông qua lăng kính nơi chốn và cảnh quan, theo truyền thống địa lý nhân văn. Họ sử dụng các phương pháp định tính, gồm ba mươi lăm cuộc phỏng vấn với người dân địa phương, các bản ghi hình và đo đạc âm thanh, để làm nổi bật tác động của khai thác cát và các ngành công nghiệp liên quan đến khai thác.
Kết quả chính
Nghiên cứu cho thấy khai thác cát và các hoạt động đi kèm là nguyên nhân dẫn đến cảm nhận của người dân địa phương về tình trạng ô nhiễm không khí, ô nhiễm đất và ô nhiễm tiếng ồn đáng kể.
Nghiên cứu cũng gắn khai thác cát và các hoạt động đi kèm với những tổn hại đáng kể đối với môi trường đô thị.
Hơn 80% người dân địa phương được phỏng vấn thừa nhận những xáo trộn trong đời sống hằng ngày và sự mất mát đáng kể ý niệm về nơi chốn.
Hàm ý chính sách
Nghiên cứu làm sáng tỏ những câu chuyện thường bị các nhà hoạch định chính sách bỏ qua, và các tác giả nhấn mạnh tính cấp thiết của việc giải quyết những vấn đề này vì một tương lai bền vững.
Từ khóa:
Khai thác cát
Đồng bằng sông Cửu Long Việt Nam
Ý niệm về nơi chốn
Ô nhiễm tiếng ồn
Địa lý nhân văn
Môi trường
Liên kết:
Trích dẫn:
Xin, S. L. C., Park, E., Tran, D. D., Yuen, K. W., & Wang, J. (2024). Landscape and Social Disruption from Sand Mining and Mining-Related Activities: A Case from the Vietnamese Mekong Delta. Annals of the American Association of Geographers, 114(9), 1968-1984.
