Thuế carbon và tiêu dùng du lịch
- 3 thg 10, 2025
- 3 phút đọc
Bài nghiên cứu mới nhất của TS. Nguyen Phuc Canh, Nghiên cứu viên Cao cấp của HAPRI.
Việc áp dụng thuế carbon tái định hình các mẫu du lịch. Chi tiêu du lịch nội địa giảm khoảng 12%, trong khi du lịch xuất cảnh có tăng nhẹ. Cơ chế chỉ ra mức giá cao hơn là động lực chính: các hộ gia đình đối mặt với chi phí tăng ở trong nước, làm giảm du lịch địa phương nhưng ít ảnh hưởng đến các chuyến đi nước ngoài.
Việc áp dụng thuế carbon ảnh hưởng như thế nào đến tiêu dùng du lịch, đặc biệt là chi tiêu du lịch nội địa và xuất cảnh, và các hiệu ứng này được truyền dẫn qua những kênh nào như thu nhập và mức giá?
Làn sóng thuế carbon đang gia tăng
Việc áp dụng thuế carbon toàn cầu vẫn khiêm tốn trong suốt những năm 1990, nhưng đà tăng nhanh sau Nghị định thư Kyoto năm 2005. Điểm bước ngoặt này đánh dấu sự bắt đầu của một sự tăng trưởng ổn định về số lượng quốc gia áp dụng các chính sách như vậy, như minh họa dưới đây.
Xu hướng triển khai thuế carbon 1995-2029
Nghị định thư Kyoto là chất xúc tác cho thuế carbon
Phân tích cho thấy Nghị định thư Kyoto 2005 đã đẩy nhanh việc áp dụng thuế carbon, với kết quả sau điều trị cho thấy khả năng triển khai tăng lên. Để xử lý các lo lắng về các mô hình sai biệt kép so le, nghiên cứu áp dụng các ước lượng phản thực hiệu ứng cố định, giúp hiệu chỉnh các thiên lệch từ thời gian điều trị không đồng nhất và tạo ra các kết quả phản thực đáng tin cậy hơn.
Tác động của Nghị định thư Kyoto lên triển khai thuế carbon.
Phát hiện chính
Việc áp dụng thuế carbon làm giảm chi tiêu du lịch nội địa khoảng 12%. Điều này phù hợp với quan điểm chi phí du lịch cao hơn, đặc biệt là chi phí vận chuyển, làm giảm các chuyến đi nội địa.
Thuế carbon có tác động tích cực đối với chi tiêu du lịch xuất cảnh. Các hộ gia đình khá giả, có nhiều khả năng đi nước ngoài, ít bị ảnh hưởng bởi chi phí tăng ở trong nước, dẫn đến việc thay thế từ du lịch nội địa sang du lịch xuất cảnh.
Thuế làm tăng lạm phát, làm giảm du lịch nội địa trong khi kích thích du lịch xuất cảnh. Đồng thời, thuế làm giảm thu nhập (GDP bình quân đầu người), làm giảm du lịch xuất cảnh nhưng ít ảnh hưởng đến du lịch nội địa.
Du lịch nội địa và xuất cảnh đóng vai trò thay thế. Khi chi phí tăng ở trong nước, du khách phân bổ chi tiêu sang các chuyến đi xuất cảnh, nhấn mạnh bất bình đẳng trong cơ hội du lịch.
Khi thuế carbon kết hợp với các cam kết Nghị định thư Kyoto, tác động tiêu cực lên du lịch nội địa vẫn mạnh, cho thấy các chính sách môi trường rộng hơn củng cố sự đánh đổi với du lịch.
Hàm ý chính sách
Chính phủ nên thực hiện các biện pháp bổ sung như trợ cấp, miễn thuế hoặc hỗ trợ có mục tiêu để bảo vệ các doanh nghiệp du lịch nội địa khỏi chi phí cao hơn do thuế carbon gây ra.
Mặc dù thuế carbon rất quan trọng cho hành động khí hậu, chúng có thể vô tình gây hại cho cầu du lịch trong nước. Nhà hoạch định chính sách phải áp dụng cách tiếp cận cân bằng để đảm bảo cả tính bền vững và sức sống kinh tế của du lịch.
Vì thuế carbon ảnh hưởng không cân xứng đến các hộ gia đình thu nhập thấp (những người chủ yếu du lịch nội địa), các chính sách nên giảm thiểu các hiệu ứng lùi, đảm bảo tiến trình chuyển đổi bền vững không làm mở rộng khoảng cách du lịch dựa trên thu nhập.
Cần có thêm dữ liệu và nghiên cứu chi tiết, theo từng ngành về tác động dài hạn. Các nhà hoạch định chính sách nên đầu tư vào giám sát và các chiến lược thích ứng để hiểu rõ cách thuế carbon và quy định môi trường định hình các thị trường du lịch khác nhau theo thời gian.
Từ khóa:
Thuế carbon
Kyoto
Nghị định thư
Du lịch
Chi tiêu
Liên kết:
Trích dẫn:
Doan, Nguyen, and Canh Phuc Nguyen. "Carbon tax and tourism consumption." Annals of Tourism Research 113 (2025)
Nguyễn Thu Hiền
