Áp lực môi trường đối với chuyển đổi sinh kế ở Đồng bằng sông Cửu Long: Hàm ý và các lộ trình thích ứng

Áp lực môi trường đã tác động đáng kể đến việc sử dụng đất nông nghiệp tại các vùng châu thổ trên toàn thế giới, dẫn đến những thay đổi mang tính chuyển đổi trong sinh kế. Đồng bằng sông Cửu Long (VMD) là vùng trọng yếu đối với an ninh lương thực quốc gia và thị trường nông sản toàn cầu, nhưng đang bị đe dọa bởi biến đổi khí hậu, các đập thủy điện, khai thác cát và khai thác nước ngầm quá mức. Những áp lực này thách thức năng suất nông nghiệp và tính bền vững của VMD trong kỷ Nhân sinh (Anthropocene). Bất chấp những nỗ lực tăng cường khả năng chống chịu, vẫn còn một khoảng trống quan trọng trong hiểu biết về cách các chuyển đổi nông nghiệp này ứng phó với những thách thức môi trường. Bài tổng quan này khảo sát mối quan hệ đa chiều giữa chuyển đổi sinh kế và áp lực môi trường ở VMD, cung cấp một phân tích toàn diện về những dịch chuyển nông nghiệp trong 50 năm qua nhằm xác định các lộ trình thích ứng khả thi. Tổng quan của chúng tôi cho thấy nước biển dâng do biến đổi khí hậu và việc phát triển đập thủy điện đều làm gia tăng xâm nhập mặn, gây thiệt hại cho nhiều diện tích đất nông nghiệp và dẫn đến thay đổi sử dụng đất cùng chuyển đổi sinh kế đáng kể, đặc biệt ở các vùng ngập lũ và ven biển. Ngoài ra, khai thác cát đã ảnh hưởng đáng kể đến các chuyển dịch sinh kế ở khu vực đô thị thông qua việc gây sạt lở bờ sông và làm mất đất nông nghiệp. Hơn nữa, khai thác nước ngầm trên diện rộng gây sụt lún đất, kéo theo việc phân bổ đất đai, đặc biệt ở các vùng ven biển. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý thích ứng ở cả quy mô toàn đồng bằng và cấp nông hộ, kết hợp sự tham gia của các bên liên quan với cải thiện thể chế. Cách tiếp cận này hướng đến giải quyết các tác động môi trường, đồng thời theo đuổi một lộ trình tích hợp các giải pháp dựa vào tự nhiên và công nghệ thông minh nhằm nâng cao tính bền vững của các hệ thống nông nghiệp ở VMD dưới áp lực môi trường hiện tại và tương lai. Tổng quan của chúng tôi cung cấp nền tảng để xây dựng các chiến lược thích ứng thúc đẩy phát triển bền vững và khả năng chống chịu trong môi trường châu thổ, đồng thời chia sẻ tri thức cho các vùng châu thổ tương tự trên toàn thế giới.