Published Paper
Water
Khảo sát chế độ nước ngật và các yếu tố tác động tại các cửa sông ven biển của đồng bằng sông Cửu Long (của Việt Nam)
Vinh Hoa Dang, Dung Duc Tran, Thuc Bich Thi Pham, et al
DOI:
Từ khoá:
Vietnamese Mekong Delta, Vietnam, Freshwater, Coastal Estuaries, Water Management
Tóm tắt
Tài nguyên nước ngật đóng góp thiết yếu vào sinh kế của hàng triệu người dân địa phương tại các cửa sông ven biển của đồng bằng sông Cửu Long (của Việt Nam) (VMD). Tuy nhiên, nguồn nước ngật ven biển hiện đang đối mặt với nhiều mối đe dọa, đặc biệt là (i) động lực thủy triều thay đổi do nước biển dâng, và (ii) chế độ dòng chảy sông thay đổi do hoạt động xây đập ở thượng nguồn. Nghiên cứu này khảo sát quá trình tiến hóa của chế độ nước ngật tại các cửa sông ven biển. Sử dụng sơ đồ quá trình, phân bố nước ngật được lập bản đồ và phân tích. Áp dụng các phương pháp thống kê mang lại hiểu biết về chu kỳ dòng chảy nước ngật và biến động chế độ nước ở thượng nguồn tại các điểm đo khác nhau trong cửa sông. Một mô hình thủy lực đã được hiệu chỉnh và kiểm định trước đây được sử dụng để mô phỏng các kịch bản năm hạn hán cùng các thay đổi không gian của nước ngật theo thời gian. Kết quả cho thấy lưu lượng dòng chảy sông giảm trong mùa lũ nhưng tăng trong mùa khô, do tác động của các đập thủy điện. Ngoài ra, những tháng khô nhất đang dịch chuyển sớm hơn. Từ dữ liệu này, chúng tôi rút ra các nguyên tắc cơ bản về phân bố nước ngật tại các cửa sông ven biển của VMD. Các nguyên tắc này liên quan đến (i) đường ranh giới mà bên trong đó luôn có nước ngật; (ii) đường ranh giới mà nước ngật xuất hiện hằng ngày; (iii) thời điểm bắt đầu mùa nước ngật; (iii) đường ranh giới mà nước ngật xuất hiện cho đến tháng Hai và đến tháng Tư; (iv) thời điểm kết thúc mùa lũ; và (v) số ngày trong năm không có nước ngật. Các xu hướng nhận diện được sẽ giúp người sử dụng nước ngật và những người ra quyết định địa phương xây dựng chiến lược khai thác nước ngật linh hoạt và hướng tới tương lai, đồng thời mở ra các hướng nghiên cứu tiếp theo.
Vinh Hoa Dang, Dung Duc Tran, Thuc Bich Thi Pham, et al (2019), "Khảo sát chế độ nước ngật và các yếu tố tác động tại các cửa sông ven biển của đồng bằng sông Cửu Long (của Việt Nam)", Water, 11, (4), pp. 782, DOI: 10.3390/w11040782


