Published Paper
1360-7456
Asia Pacific Viewpoint
Từ thích ứng tự do đến thích ứng cưỡng bức: Sinh thái chính trị của mối quan hệ 'nhà nước–xã hội–lũ lụt' tại Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam
Tran Anh Thong
DOI:
Từ khoá:
Vietnam
Tóm tắt
Bài báo này nghiên cứu các quá trình thích ứng thông qua phân tích tường thuật về tương tác giữa con người và môi trường tại Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam. Từ góc độ sinh thái chính trị, bài báo tập trung vào các diễn ngôn về mối quan hệ quyền lực được nhúng trong mối liên hệ 'nhà nước–xã hội–lũ lụt' trong suốt quá trình 'mở ra và đóng lại' (ví dụ: đào kênh lớn để phục vụ dân cư và mở rộng nông nghiệp (mở ra) và các can thiệp của con người vào hệ thống tự nhiên thông qua các công trình kiểm soát nước (đóng lại)). Dựa trên dữ liệu thực nghiệm thu thập từ 33 cuộc phỏng vấn và chín cuộc thảo luận nhóm tập trung tại ba khu vực nghiên cứu cùng tài liệu tham khảo liên quan, bài báo lập luận rằng sự tương tác của con người với môi trường lũ lụt gắn chặt với sự điều chỉnh các mô hình thích ứng qua ba giai đoạn: thích ứng tự do (trước 1975), thích ứng chuyển tiếp (1976–2010) và thích ứng cưỡng bức (sau 2010). Các quá trình này đã chứng kiến sự chuyển dịch dần dần quyền lực trong mối quan hệ 'nhà nước–xã hội' trong việc điều tiết lũ, chuyển từ hướng từ trên xuống sang hướng cộng tác hơn. Bằng cách làm sáng tỏ sinh thái chính trị của mối liên hệ 'nhà nước–xã hội–lũ lụt', bài báo cho thấy sự phát triển lệch lạc ở vùng đồng bằng, phần lớn bị ràng buộc bởi kế hoạch phát triển ngắn hạn nhằm ưu tiên các mục tiêu kinh tế–xã hội và chính trị địa phương. Bài báo đóng góp những hàm ý chính sách quan trọng cho việc đạt được phát triển công bằng về mặt xã hội và bền vững về mặt môi trường tại vùng đồng bằng.
Tran Anh Thong (2019), "Từ thích ứng tự do đến thích ứng cưỡng bức: Sinh thái chính trị của mối quan hệ 'nhà nước–xã hội–lũ lụt' tại Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam", Asia Pacific Viewpoint, 61, (1), pp. 162-182, DOI: 10.1111/apv.12241

