Khai thác tích hợp nước mưa và nước ngầm: Chiến lược tự chủ nguồn nước tại tỉnh Cà Mau, Đồng bằng sông Cửu Long

Nguồn nước ngầm đã bị khai thác quá mức cho nhiều mục đích khác nhau trên toàn thế giới, dẫn đến tình trạng suy kiệt ngày càng nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc bổ sung nguồn nước ngầm thường chưa được chú trọng ở các quốc gia và khu vực kém phát triển về kinh tế và xã hội. Tại các tỉnh ven biển thuộc Đồng bằng sông Cửu Long (VMD), khu vực nông thôn đang gặp khó khăn trong tiếp cận nước ngọt do sự thiếu hụt từ nhà máy cấp nước và việc sử dụng nước ngầm quá mức, cho thấy nhu cầu cấp thiết về các giải pháp phát triển bền vững. Nghiên cứu của chúng tôi trước tiên tiến hành phỏng vấn 200 hộ gia đình tại tỉnh Cà Mau thuộc VMD nhằm xác định hiện trạng cùng những thách thức và trở ngại của việc thu hứng nước mưa, và tìm kiếm các giải pháp bền vững, chủ động. Sau đó, chúng tôi phân tích dữ liệu lượng mưa ngày từ 10 trạm khí tượng để xây dựng bốn kịch bản theo phương pháp cân bằng nước: (i) tiềm năng thu hứng nước mưa dựa trên diện tích mái nhà hiện có; (ii) quy mô tối ưu của bể chứa và diện tích hứng nước ứng với các mức sử dụng nước khác nhau; (iii) quy mô bể chứa sử dụng hoàn toàn nước mưa trong mùa mưa và đáp ứng nhu cầu cơ bản trong mùa khô; và (iv) cấp nước tích hợp giữa nước mưa và nước ngầm. Kết quả cho thấy việc sử dụng hoàn toàn nước mưa cho cấp nước sinh hoạt đòi hỏi dung tích bể chứa lớn, khiến các kịch bản này khó khả thi trong tương lai gần. Nghiên cứu của chúng tôi giới thiệu một cách tiếp cận cấp nước tích hợp mới để trữ nước mưa và nước ngầm, cho thấy hiệu quả và tính bền vững cao. Với dung tích bể chứa hiện có (0,8 m3 mỗi người), nước mưa chỉ có thể đáp ứng hơn 48% (14 m3 mỗi năm) nhu cầu nước, đồng thời cần khai thác bổ sung 14,8 m3 nước ngầm. Với dung tích bể chứa 2,4 m3 mỗi người, bảo đảm việc thu hứng nước mưa đáp ứng nhu cầu cơ bản, lượng nước mưa thu được có thể đáp ứng 64% nhu cầu, trong khi lượng nước ngầm bổ sung nhân tạo vượt 1,79 lần lượng khai thác cần thiết, và lượng nước mưa dư thừa xả ra môi trường là không đáng kể. Kết quả nghiên cứu không chỉ đưa ra các giải pháp tiềm năng cho việc thu gom nước mưa và nước ngầm nhằm bổ sung nguồn nước sinh hoạt bền vững cho Cà Mau, mà còn là ví dụ cho các khu vực tương tự trên toàn cầu.