Sức khỏe tâm thần xung quanh thời điểm nghỉ hưu: Bằng chứng về hiện tượng Ashenfelter's Dip

Bối cảnh Các vấn đề sức khỏe tâm thần ở người nghỉ hưu ngày càng đáng lo ngại vì dân số già hóa đặt ra một thách thức đáng kể trên toàn cầu, đặc biệt ở các nước phương Tây. Các nghiên cứu trước đây về vấn đề này bị sai lệch do thiếu dữ liệu bảng và các chiến lược ước lượng. Nghiên cứu này khảo sát mức độ trầm cảm của người trưởng thành châu Âu xung quanh thời điểm nghỉ hưu.

Phương pháp Chúng tôi sử dụng dữ liệu thu thập từ các đợt 1–7 của Khảo sát Sức khỏe, Già hóa và Nghỉ hưu ở châu Âu (SHARE) để tạo dữ liệu bảng bao quát giai đoạn 2004–2017. Đợt 3 (SHARELIFE) được loại khỏi mẫu vì cung cấp thông tin không tương thích. Các mô hình hiệu ứng cố định (FE) và hiệu ứng cố định với biến công cụ (FE-IV), kết hợp với phương pháp điền khuyết nhiều lần, được sử dụng để xem xét tác động của việc nghỉ hưu đến sức khỏe tâm thần trước và sau khi nghỉ hưu; trong đó, việc vượt quá tuổi hưởng lương hưu (thông thường và sớm) được sử dụng làm biến công cụ.

Kết quả Kết quả của chúng tôi cho thấy việc nghỉ hưu xuất phát từ những nguyện vọng cá nhân (β = − 0,115, p < 0,001) và hoàn cảnh tích cực (β = − 0,038, p < 0,001) làm giảm đáng kể tình trạng trầm cảm, trong khi nghỉ hưu trong hoàn cảnh tiêu cực có thể làm suy giảm sức khỏe tâm thần (β = 0,087, p < 0,001). Các mô hình FE và FE-IV cho thấy, nhìn chung, việc nghỉ hưu làm giảm tình trạng trầm cảm ở người nghỉ hưu (lần lượt là β = − 0,096, p < 0,001 và β = − 0,261, p < 0,001). Kết quả từ các mô hình FE-IV cho thấy những người trưởng thành dự định nghỉ hưu trong hai năm tới có mức độ trầm cảm thấp hơn so với những người khác trong lực lượng lao động (λ = − 0,313, p < 0,01). Những người này hẳn đã điều chỉnh lối sống để ứng phó với việc sắp nghỉ hưu, qua đó thể hiện hiện tượng Ashenfelter’s dip. Hai năm sau khi nghỉ hưu, khi giai đoạn “trăng mật” đã qua, người nghỉ hưu có thể đã hoàn toàn thích nghi với cuộc sống mới và tác động của việc nghỉ hưu không còn quan trọng.

Kết luận Việc nghỉ hưu cải thiện sức khỏe tâm thần trước khi diễn ra, nhưng không phải sau đó. Tăng tuổi đủ điều kiện hưởng lương hưu có thể trì hoãn những tác động có lợi của việc nghỉ hưu đối với sức khỏe. Tuy nhiên, các hàm ý chính sách cần được điều chỉnh phù hợp với hoàn cảnh riêng của từng quốc gia, lĩnh vực nghề nghiệp và nhóm dân cư. Các cơ chế linh hoạt về quyết định thời điểm nghỉ hưu sẽ tốt hơn một chính sách nghỉ hưu áp dụng chung.