Làm rõ các yếu tố chủ chốt dẫn đến trận lũ “trăm năm có một” năm 2021 tại bán đảo Malaysia

Tóm tắt Vào tháng 12 năm 2021, siêu bão Rai đã gây tàn phá nghiêm trọng cho miền Nam Philippines và Đông Malaysia. Cùng thời điểm đó, một trận lũ chưa từng có đã xảy ra tại bán đảo Malaysia, cách đường đi của cơn bão 2.000 km về phía tây, gây ra các tác động kinh tế - xã hội tương đương với bão Rai. Bán đảo Malaysia đã hứng chịu lượng mưa 3 ngày ở mức kỷ lục trong các ngày 16–18 tháng 12. Dựa trên kết quả theo dõi bão, nghiên cứu này xác định hai hệ thống đối lưu quy mô vừa (MCS) là nguyên nhân trực tiếp gây ra trận lũ. Hai MCS này được khởi phát trực tiếp bởi một áp thấp nhiệt đới và được duy trì bởi một hành lang hơi nước hướng đông kéo dài, bắt nguồn từ siêu bão Rai. Phân tích chu kỳ lặp lại và tần suất đồng thời của các yếu tố chủ chốt cho thấy đợt mưa lớn 3 ngày này còn nghiêm trọng hơn một sự kiện “trăm năm có một”. Các ghi nhận lịch sử cho thấy kênh dẫn ẩm bất thường như vậy đã trở nên thường xuyên hơn ở Đông Nam Á, điều này cảnh báo cần chú ý nhiều hơn trong công tác dự báo lũ mùa đông.