top of page

Published Paper

Agricultural Water Management

Agricultural Water Management

Đánh giá của các bên liên quan về phương án đê bao cao và phương án dựa vào lũ từ góc nhìn sinh kế bền vững tại tỉnh An Giang, đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam

Dung DucTran, Gerardovan Halsema, Petra J.G.J. Hellegers, et al

DOI:
Từ khoá:

Vietnamese Mekong Delta, Vietnam, Dike Construction, Sustainable Livelihoods, Flood Management

Trần Đức Dũng

Dũng Trần

Tóm tắt

Việc xây dựng các ô đê bao cao trên diện rộng đã thúc đẩy thâm canh sử dụng đất tại các vùng ngập lũ thượng nguồn của đồng bằng sông Cửu Long (của Việt Nam). Canh tác lúa thâm canh ngày càng mạnh bên trong các ô đê này đã làm thay đổi động lực nước của đồng bằng, khiến không thể khai thác được những lợi ích từ nước lũ như trước kia. Sự thu hẹp dần các vùng ngập lũ tự nhiên dẫn tới việc giảm lắng đọng phù sa màu mỡ và làm suy thoái môi trường, đe dọa tính bền vững của sinh kế nông dân. Quy hoạch đồng bằng sông Cửu Long khuyến nghị ngừng xây dựng đê bao cao ở thượng nguồn và phục hồi các vùng ngập lũ. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi một sự dịch chuyển căn bản trong kinh tế nông nghiệp: dừng thâm canh các hệ thống canh tác dựa trên lúa và phát triển các hệ thống canh tác thay thế có thể phát triển trên các vùng ngập lũ được phục hồi, dựa trên chiến lược sinh kế "sống chung với lũ". Bài viết tìm hiểu cảm nhận và đánh giá của các bên liên quan về các hệ thống canh tác và sinh kế đối lập này tại thượng nguồn đồng bằng. Bài viết cũng xem xét mức độ mà các phương án thay thế dựa vào lũ được coi là khả thi và hấp dẫn. Chúng tôi áp dụng phân tích đa tiêu chí (MCA) kết hợp với quy trình phân tích thứ bậc (AHP) để khám phá quan điểm của nông dân trồng lúa hai vụ và ba vụ cùng các chuyên gia về các phương án thay thế dựa trên một tập hợp các khía cạnh kinh tế, quản lý nước và môi trường. Kết quả MCA chỉ ra sự ưu tiên rõ rệt của cả nông dân lẫn chuyên gia đối với các hệ thống canh tác dựa vào lũ với đê bao thấp. Khả năng trữ nước lũ, hạ tầng phòng chống lũ, tính bền vững môi trường và sự ổn định của thị trường được xếp hạng là những yếu tố quan trọng nhất đóng góp vào tính bền vững sinh kế trên đồng bằng.

Dung DucTran, Gerardovan Halsema, Petra J.G.J. Hellegers, et al (2018), "Đánh giá của các bên liên quan về phương án đê bao cao và phương án dựa vào lũ từ góc nhìn sinh kế bền vững tại tỉnh An Giang, đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam", Agricultural Water Management, 206, pp. 187-199, DOI: 10.1016/j.agwat.2018.04.039

bottom of page