An ninh kinh tế ASEAN trước sức ép cạnh tranh địa chính trị

10 giờ trước
3 phút đọc

An ninh kinh tế của ASEAN trong kỷ nguyên cạnh tranh địa chính trị

www.hapri.org

Huy Quynh Nguyen — Nghiên cứu viên Cộng tác cấp cao

Một bài báo mới trên East Asia, do Huy Quynh Nguyen của HAPRI đồng tác giả cùng Phi Dinh Hoang, lập luận rằng cạnh tranh giữa các cường quốc đang đe dọa an ninh kinh tế của ASEAN bằng cách hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến của khu vực. Câu trả lời của bài báo không phải là rút lui mà là chuẩn bị: một chiến lược có cấu trúc nhằm lường trước, hấp thụ và phục hồi sau các cú sốc an ninh kinh tế.

Bối cảnh

Mô hình tăng trưởng của ASEAN được xây dựng cho một thế giới mở — nơi hàng hóa, vốn và công nghệ dịch chuyển qua biên giới với tương đối ít trở ngại. Thế giới đó đang chịu sức ép. Chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, các cuộc chiến thương mại và viễn cảnh những nền kinh tế lớn tách rời lẫn nhau đều tác động trực tiếp đến nền tảng thành công kinh tế của khu vực, và an ninh kinh tế đã chuyển từ mối quan tâm chuyên ngành thành vấn đề ở cấp lãnh đạo đối với cả giới học thuật lẫn chính phủ.

Bài báo tham gia cuộc tranh luận này để nhìn nhận lại thực trạng. Thay vì xem an ninh kinh tế như một khẩu hiệu, bài báo đặt câu hỏi khái niệm này hiện mang ý nghĩa gì, tài liệu nghiên cứu đang ở đâu, và triển vọng ra sao đối với những quốc gia có sự thịnh vượng phụ thuộc vào việc duy trì kết nối với các mạng lưới sản xuất và công nghệ toàn cầu.

Phương pháp

Đây là một đóng góp mang tính khái niệm hơn là thực nghiệm. Bài báo rà soát tài liệu hiện có về an ninh kinh tế để làm rõ vị thế và triển vọng của khái niệm này, đặt ASEAN trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, và vận dụng ý niệm an ninh hóa — mức độ mà một vấn đề kinh tế được xử lý như một vấn đề an ninh — để hệ thống hóa cách thức các chính phủ có thể ứng phó.

Kết quả chính

Những chuyển dịch chiến lược do cạnh tranh giữa các cường quốc thúc đẩy đã đặt an ninh kinh tế của ASEAN vào tình thế rủi ro, trước hết thông qua việc kiểm soát ai được tiếp cận công nghệ tiên tiến.
Nếu các nền kinh tế đang phát triển ở Đông Nam Á không thể leo lên nấc thang công nghệ, họ sẽ đối mặt với nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình.
Bài báo đưa ra một khung quản lý xoay quanh phòng ngừa — cảnh báo sớm, can thiệp, giảm thiểu và thích ứng, tiếp theo là sự sẵn sàng cho ứng phó và phục hồi.
Để chiến lược đó vận hành được, cần xác định rõ ai là các chủ thể then chốt, vấn đề nên được xử lý như một vấn đề an ninh đến mức nào, và từng mối đe dọa cụ thể tác động nghiêm trọng ra sao đến an ninh kinh tế.