Child penalty tại Việt Nam lớn hơn ở những nơi chịu tác động nặng hơn từ thiên tai


Một nghiên cứu mới của HAPRI, do Nguyen Doan, Canh Phuc Nguyen (Nghiên cứu viên Cộng tác cấp cao, HAPRI) và Thanh Dinh Su đồng tác giả, cho thấy phần thiệt về việc làm của người mẹ tại Việt Nam lớn hơn ở những tỉnh chịu tác động nặng hơn từ thiên tai. Nghiên cứu cũng cho thấy quản trị, hành chính công và hạ tầng số tốt hơn gắn với phần thiệt nhỏ hơn.
Bối cảnh
Nghiên cứu xem xét phần thiệt về việc làm của người mẹ, mà các tác giả còn gọi là child penalty. Phần thiệt này được đo qua những thay đổi về việc làm quanh thời điểm sinh con đầu lòng.
Nghiên cứu đặt câu hỏi việc phơi nhiễm với thiên tai giải thích như thế nào cho độ lớn của phần thiệt đó giữa các tỉnh của Việt Nam.

Phương pháp
Các tác giả sử dụng thiết kế nghiên cứu giả sự kiện (pseudo-event study) để ước lượng những thay đổi về việc làm quanh thời điểm sinh con đầu lòng, dựa trên dữ liệu tổng điều tra dân số của Việt Nam từ năm 1989 đến năm 2019. Các tác giả kết hợp các ước lượng này với dữ liệu thiên tai cấp tỉnh từ EM-DAT và kiểm định mối quan hệ bằng các ước lượng dữ liệu chéo, sai phân bậc một và biến công cụ (IV) ở cấp tỉnh. Mức độ phơi nhiễm với thiên tai được đo bằng số người bị ảnh hưởng, số người mất nhà ở, số người tử vong và bị thương.
Kết quả chính
Phần thiệt về việc làm của người mẹ lớn hơn ở những tỉnh chịu tác động nặng hơn từ thiên tai.
Mức độ phơi nhiễm với thiên tai, đo bằng số người bị ảnh hưởng, số người mất nhà ở, số người tử vong và bị thương, là một yếu tố dự báo có ý nghĩa đối với child penalty.
Mức độ phơi nhiễm với thiên tai có tương quan dương với child penalty: mức tăng 1% tương ứng với child penalty cao hơn trung bình 0,003–0,013 điểm phần trăm trong các ước lượng OLS và sai phân bậc một, và cao hơn 0,014–0,041 điểm phần trăm trong các ước lượng IV.
Quản trị, hành chính công và hạ tầng số tốt hơn góp phần làm giảm phần thiệt về việc làm.

Từ khóa:
Việt Nam
Thiên tai
Child penalty
Phần thiệt về việc làm của người mẹ
Tổng điều tra dân số
Liên kết:
Trích dẫn:
Doan, N., Nguyen, C. P., & Su, T. D. (2026). Natural Disasters and Employment in Parenthood: Evidence From Vietnam. Journal of International Development.



