Chính phủ điện tử và kinh tế ngầm: Tỷ trọng nhỏ hơn nhưng thu hẹp chậm hơn
- 1 ngày trước
- 3 phút đọc
Dựa trên dữ liệu của 148 quốc gia trong gần hai thập niên, nghiên cứu này khẳng định lại rằng phát triển chính phủ điện tử làm giảm quy mô kinh tế ngầm tính theo tỷ lệ trên GDP — nhưng lợi ích chỉ xuất hiện trong dài hạn, và khu vực phi chính thức không đơn giản biến mất trên hành trình đó.
Bối cảnh
Các chính phủ ở mọi mức thu nhập đã đầu tư mạnh vào dịch vụ công số với kỳ vọng rằng đăng ký, khai báo và thanh toán trực tuyến sẽ làm cho việc chính thức hóa trở nên ít tốn kém hơn và việc trốn tránh trở nên khó khăn hơn. Kỳ vọng đó có đứng vững trên một mẫu rộng gồm nhiều quốc gia hay không — và nó vận hành qua kênh nào — vẫn còn là vấn đề gây tranh luận.
Câu hỏi này quan trọng đối với việc xác định trình tự chính sách. Nếu số hóa chỉ làm giảm tính phi chính thức sau một giai đoạn chuyển tiếp, thì những kết quả ngắn hạn mà các nhà hoạch định chính sách quan sát được ngay sau một cuộc cải cách có thể gây ngộ nhận, và lập luận cho việc kiên trì theo đuổi lộ trình phải dựa trên bằng chứng về chân trời dài hạn hơn thay vì vài năm đầu tiên.
Phương pháp
Phân tích sử dụng dữ liệu bảng gồm 148 quốc gia được quan sát từ năm 2003 đến năm 2020, gắn các thước đo phát triển chính phủ điện tử với quy mô kinh tế ngầm. Ngoài quan hệ trung bình trên phạm vi toàn cầu, nghiên cứu phân tách chính phủ điện tử thành các cấu phần để xác định cấu phần nào mang lại hiệu ứng, kiểm định xem quan hệ này có khác biệt theo các đặc điểm quốc gia hay không — bất định kinh tế, quy mô chính phủ, tỷ trọng của khu vực dịch vụ, cùng các đặc trưng thể chế và lịch sử như lịch sử xã hội chủ nghĩa, hệ thống dân luật, sự hiện diện của một tôn giáo chủ đạo, hay một lịch sử nhà nước mạnh — và áp dụng ước lượng tự hồi quy phân phối trễ dạng bảng (panel ARDL) để tách động thái ngắn hạn khỏi động thái dài hạn.
Kết quả chính
Kết quả cốt lõi đúng trên phạm vi toàn cầu: chính phủ điện tử càng phát triển thì kinh tế ngầm, đo bằng phần trăm GDP, càng nhỏ.
Hiệu ứng dường như vận hành chủ yếu thông qua chiều kết nối, thay vì qua các chiều dịch vụ trực tuyến hay vốn nhân lực của chính phủ điện tử.
Mức giảm yếu hơn ở những nơi bất định kinh tế cao, nơi chính phủ có quy mô lớn, hoặc nơi khu vực dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong nền kinh tế.
Thời điểm có ý nghĩa quan trọng: chính phủ điện tử có thể làm kinh tế ngầm mở rộng trong ngắn hạn, đồng thời tạo ra mức giảm đáng kể trong dài hạn.
Từ khóa:
Chính phủ điện tử
Kinh tế ngầm
Hạ tầng viễn thông
Kinh tế phi chính thức
Panel ARDL
Dịch vụ công số
Liên kết:
Trích dẫn:
Doan, N., Nguyen, C. P., & Nguyen, B. Q. (2025). How e-Government Affects the Shadow Economy: A Further Analysis. International Economic Journal, 39(2), 274-314.
