top of page

Định lượng hoạt động khai thác cát trái phép ở Đồng bằng sông Cửu Long

5 thg 11
2 phút đọc
Định lượng khai thác cát trái phép ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tính khai thác trái phép bằng chênh lệch giữa khối lượng cát lòng sông thực tế được khai thác và mức cho phép do chính quyền cấp tỉnh quy định, nghiên cứu cho thấy khối lượng này giảm từ 16,7 Mm3/năm năm 2013 xuống 15,5 Mm3/năm giai đoạn 2018-2020. Kai Wan Yuen, Edward Park, Dung Duc Tran (Nghiên cứu viên Cộng tác cấp cao, HAPRI) và cộng sự. Ảnh minh họa: trên một dòng sông rộng màu nâu phù sa ở Đồng bằng sông Cửu Long, máy hút bơm cát ướt vào một sà lan gỗ nằm thấp trên mặt nước, hai người lao động dùng xẻng san đều cát. Bờ bên kia có hàng dừa và nhà sàn dưới bầu trời nhiều mây.

Định lượng hoạt động khai thác cát trái phép ở Đồng bằng sông Cửu Long

Một nghiên cứu do Dung Duc Tran (Nghiên cứu viên Cộng tác cấp cao, HAPRI) và các cộng sự đồng tác giả đã định lượng mức khai thác cát trái phép tại Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, một điểm nóng khai thác cát lòng sông lớn. Nghiên cứu cho thấy khối lượng cát khai thác trái phép chỉ giảm nhẹ từ năm 2013 đến giai đoạn 2018-2020.


Bối cảnh

Cát là nguyên liệu thiết yếu cho các công trình hiện đại, và để đáp ứng nhu cầu, một khối lượng cát đáng kể được khai thác trái phép từ lòng sông trên toàn cầu. Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, một trong những đồng bằng lớn nhất châu Á, có lịch sử khai thác cát lòng sông lâu đời.


Tăng mức khai thác cho phép đã làm giảm khai thác trái phép
Tăng mức khai thác cho phép đã làm giảm khai thác trái phép

Phương pháp

Các tác giả ước tính mức khai thác cát trái phép là phần chênh lệch giữa khối lượng cát thực tế được khai thác và mức khai thác cát cho phép do chính quyền cấp tỉnh quy định.


Kết quả chính

  • Khối lượng cát khai thác trái phép giảm từ 16,7 triệu mét khối mỗi năm vào năm 2013 xuống 15,5 triệu mét khối mỗi năm trong giai đoạn 2018-2020.

  • Việc tăng mức khai thác cát cho phép, từ 11,5 lên 15,1 triệu mét khối mỗi năm, đã làm giảm khối lượng cát khai thác trái phép.

  • Các tác giả khuyến nghị cần tiến hành nghiên cứu khoa học để đánh giá mức khai thác cát cho phép và trữ lượng cát.


Cách nghiên cứu được thực hiện
Cách nghiên cứu được thực hiện

Biểu đồ thanh: Lượng cát khai thác trừ mức khai thác cho phép, theo tỉnh, 2013. An Giang — Lượng khai thác trừ mức cho phép: 5,80; Đồng Tháp — Lượng khai thác trừ mức cho phép: 8,95; Vĩnh Long — Lượng khai thác trừ mức cho phép: 1,92; Sóc Trăng — Lượng khai thác trừ mức cho phép: -3,35; Trà Vinh — Lượng khai thác trừ mức cho phép: -0,70; Bến Tre — Lượng khai thác trừ mức cho phép: -5,06. Giá trị âm: lượng khai thác thấp hơn mức cho phép. Cần Thơ không có số liệu mức cho phép. Tiền Giang không được thể hiện. Nguồn: Yuen, Park, Tran và cộng sự (2024), Communications Earth & Environment, Bảng 1.
Khai thác cát trái phép nhiều nhất ở Đồng Tháp, rồi An Giang. Nguồn: Yuen, Park, Tran và cộng sự (2024), Communications Earth & Environment, Bảng 1.

Biểu đồ điểm: Lượng khai thác trừ mức cho phép, theo tỉnh, 2013 và 2018–2020. An Giang — 2013: 5,80; An Giang — 2018–2020: 3,27; Đồng Tháp — 2013: 8,95; Đồng Tháp — 2018–2020: 11,97. Các tỉnh khác không được thể hiện. Nguồn: Yuen, Park, Tran và cộng sự (2024), Communications Earth & Environment, Bảng 1.
Khai thác vượt mức cho phép giảm ở An Giang, tăng ở Đồng Tháp. Nguồn: Yuen, Park, Tran và cộng sự (2024), Communications Earth & Environment, Bảng 1.

Từ khóa:

  • Khai thác cát trái phép

  • Đồng bằng sông Cửu Long

  • Khai thác cát lòng sông

  • Quy định khai thác cát

  • Quản lý nguồn nước


Liên kết:


Trích dẫn:

Yuen, K. W., Park, E., Tran, D. D., Loc, H. H., Feng, L., Wang, J., Gruel, C., & Switzer, A. D. (2024). Extent of illegal sand mining in the Mekong Delta. Communications Earth & Environment, 5(1), 31.

bottom of page