Biến đổi khí hậu và năng lực phục hồi sinh kế ở Đồng bằng sông Cửu Long
- 17 giờ trước
- 2 phút đọc
Biến đổi khí hậu và năng lực phục hồi sinh kế ở Đồng bằng sông Cửu Long: nghiên cứu trường hợp chuyển đổi sang mô hình tôm-lúa tại tỉnh Kiên Giang, Việt Nam
Bài nghiên cứu mới của TS. Trần Anh Thông, Nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chính sách Y tế và Nông nghiệp (HAPRI), đăng trên Climatic Change, tập 164, số 9, năm 2021.
Thijs Poelma, Mucahid Mustafa Bayrak, Dương Văn Ni và Trần Anh Thông. "Climate change and livelihood resilience capacities in the Mekong Delta: a case study on the transition to rice–shrimp farming in Vietnam's Kien Giang Province." Climatic Change 164, 9 (2021).
TÓM TẮT:
Ứng phó với những biến đổi của điều kiện khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), chính quyền trung ương và cấp tỉnh của Việt Nam trong những năm gần đây đã chú trọng hơn đến các mô hình canh tác theo hướng nuôi trồng thủy sản, chẳng hạn như nuôi tôm và mô hình tôm-lúa, thay vì độc canh lúa. Nghiên cứu này đánh giá liệu việc chuyển đổi sang mô hình tôm-lúa và nuôi tôm quảng canh có nâng cao năng lực phục hồi sinh kế của nông dân địa phương tại Kiên Giang—một tỉnh ven biển thuộc ĐBSCL—trước biến đổi khí hậu hay không. Nhóm tác giả đã phát triển một khung lý thuyết kết hợp khung năng lực phục hồi với khung phục hồi chủ quan và khung Phân tích Đo lường Chỉ số Phục hồi (Resilience Index Measurement Analysis). Sau đó, khung này được áp dụng để khảo sát ba loại hình sinh kế nông nghiệp: (1) độc canh lúa; (2) tôm-lúa; và (3) nuôi tôm quảng canh. Một phương pháp tiếp cận hỗn hợp đã được sử dụng, bao gồm cả phỏng vấn sâu, phỏng vấn bán cấu trúc và khảo sát hộ gia đình (n = 120). Kết quả cho thấy sinh kế của nông dân làm mô hình tôm-lúa tương đối có khả năng phục hồi cao nhất trước biến đổi khí hậu. Mặt khác, nông dân trồng lúa nhìn chung có khả năng phục hồi sau các tác nhân gây căng thẳng khí hậu (như hạn hán và xâm nhập mặn) tốt hơn, trong khi nông dân nuôi tôm — do thiếu năng lực chuyển đổi — lại có khả năng phục hồi thấp nhất. Nghiên cứu kết luận rằng quyết định của chính quyền chuyển đổi ngành nông nghiệp Kiên Giang sang mô hình tôm-lúa đã tương đối thành công.
