Khi an ninh không mang tính truyền thống: Nhìn nhận lại con đường đến các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Việt Nam
- 6 giờ trước
- 3 phút đọc
Một nghiên cứu trên Sustainability: Science, Practice and Policy lập luận rằng phát triển bền vững của Việt Nam không thể được hoạch định tách rời khỏi an ninh phi truyền thống — các đại dịch, áp lực môi trường và rủi ro xã hội nằm ngoài định nghĩa an ninh quân sự cổ điển. Luận điểm trung tâm của nghiên cứu là chính sự thiếu vắng mối liên kết giữa hai chương trình nghị sự này đã trở thành một trở ngại đối với phát triển.
Bối cảnh
Nghiên cứu an ninh ngày càng chú ý đến an ninh phi truyền thống (NTS) — những mối đe dọa đối với con người và xã hội không xuất phát từ quân đội hay biên giới. Tuy nhiên, dòng tài liệu này phần lớn vẫn dừng lại ở bình diện khái niệm, liệt kê các định nghĩa và rủi ro thay vì kết nối chúng với chương trình nghị sự phát triển. Trong khi đó, Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc đã chịu sức ép rõ rệt từ các vấn đề an ninh phi truyền thống, trước hết là đại dịch COVID-19.
Việt Nam là một trường hợp hữu ích chính bởi thành tích phát triển của quốc gia này rất tốt. Nhiều thập kỷ tăng trưởng kinh tế nhanh không giúp đất nước miễn nhiễm với các nguồn gây bất an phi truyền thống, và điều đó đặt ra câu hỏi mà bài viết theo đuổi: điều gì xảy ra với một chiến lược phát triển quốc gia khi những rủi ro đe dọa nó lại không phải là những rủi ro mà chiến lược ấy được xây dựng để ứng phó?
Phương pháp
Bài viết là một nghiên cứu mang tính khái niệm và dựa trên tình huống, không phải một mô hình thực nghiệm. Các tác giả rà soát song song dòng tài liệu về an ninh và về phát triển bền vững để xác định nơi hai chương trình nghị sự kết nối với nhau và nơi chúng không kết nối, sau đó phân tích những mối đe dọa an ninh phi truyền thống chính mà Việt Nam đang đối mặt thông qua một tập hợp nghiên cứu tình huống. Mục tiêu là hình thành một cách tiếp cận tích hợp, xem an ninh phi truyền thống và phát triển bền vững là một vấn đề duy nhất thay vì hai vấn đề riêng biệt.
Kết quả chính
Nghiên cứu về phát triển bền vững không thể tách biệt khỏi các câu hỏi về an ninh phi truyền thống — lập luận cốt lõi của bài viết là cả hai thuộc về cùng một khung phân tích.
Cả ba trụ cột của phát triển bền vững ở Việt Nam — kinh tế, xã hội và môi trường — đều được chỉ ra là đang bị đe dọa, bất chấp thành tích tăng trưởng mạnh mẽ của đất nước trong những thập kỷ gần đây.
Việc thiếu các liên kết tích hợp giữa hai chương trình nghị sự tự nó đã là một trở ngại: bất an phi truyền thống ở đây được xem là mối đe dọa nghiêm trọng đối với triển vọng phát triển của Việt Nam, chứ không phải một rủi ro ngoại vi.
Hàm ý chính sách mà các tác giả rút ra là những thành tố của chương trình nghị sự an ninh con người cần được đưa vào chính sách phát triển quốc gia với tư cách các vấn đề phi truyền thống, thay vì được xử lý riêng rẽ.
Từ khóa:
An ninh phi truyền thống
Phát triển bền vững
An ninh con người
Việt Nam
Các Mục tiêu Phát triển Bền vững
Cách tiếp cận tích hợp
Liên kết:
Trích dẫn:
Hoang Dinh Phi, Nguyen Quynh Huy, Nguyen Xuan Ky, Hoang Anh Tuan (2022). Management of nontraditional security for Vietnam's sustainable development: an integrated approach. Sustainability: Science, Practice and Policy, 18(1), 696-709.
