Khi các ngân hàng cạnh tranh, điều gì xảy ra với rủi ro vỡ nợ của doanh nghiệp?
Đã cập nhật: 9 thg 10
Cạnh tranh ngân hàng thường được bàn luận dưới góc độ tác động của nó đến chính các ngân hàng. Nghiên cứu mới của HAPRI đảo ngược câu hỏi và tìm hiểu tác động của nó đến các doanh nghiệp đi vay, phát hiện rằng tại năm thị trường mới nổi ASEAN, cạnh tranh ngân hàng mạnh hơn đi kèm với rủi ro vỡ nợ doanh nghiệp cao hơn.
Bối cảnh
Nhiều thập niên nghiên cứu về ngân hàng đã đặt câu hỏi liệu cạnh tranh giữa các ngân hàng làm cho hệ thống tài chính an toàn hơn hay dễ đổ vỡ hơn, và các cơ quan điều tiết đã xây dựng phần lớn tư duy của mình về cấu trúc thị trường dựa trên cuộc tranh luận đó. Người ta biết ít hơn nhiều về phía bên kia của quan hệ tín dụng: điều gì xảy ra với các doanh nghiệp phi tài chính đi vay khi các ngân hàng xung quanh họ cạnh tranh gay gắt hơn để giành lấy khách hàng.
Khoảng trống đó có ý nghĩa lớn nhất ở các thị trường mới nổi, nơi tín dụng ngân hàng là nguồn tài trợ bên ngoài chủ đạo của doanh nghiệp và nơi các cải cách đã liên tục mở cửa khu vực ngân hàng cho nhiều chủ thể tham gia hơn. Nếu cạnh tranh làm thay đổi mức độ rủi ro mà người đi vay chấp nhận, thì hệ quả của cải cách khu vực ngân hàng vượt xa bảng cân đối kế toán của ngân hàng và lan tới khu vực doanh nghiệp mà các nhà hoạch định chính sách đang cố gắng hỗ trợ.
Phương pháp
Nghiên cứu xây dựng một bộ dữ liệu bảng lớn gồm 26.554 quan sát doanh nghiệp-năm, bao phủ các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại năm thị trường mới nổi ASEAN — Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam — và liên hệ các thước đo cạnh tranh ngân hàng với rủi ro vỡ nợ doanh nghiệp ở cấp độ doanh nghiệp. Nhóm tác giả sau đó kiểm tra mối quan hệ ước lượng được qua một loạt kiểm định tính vững và xem xét các cơ chế có thể kết nối hai yếu tố này, bao gồm hành vi chấp nhận rủi ro của doanh nghiệp và chi phí nợ vay của họ.
Kết quả chính
Trên cả năm thị trường ASEAN, cạnh tranh ngân hàng cao hơn gắn liền với rủi ro vỡ nợ doanh nghiệp cao hơn ở các doanh nghiệp phi tài chính.
Mối liên hệ đó không phải là sản phẩm của một dạng mô hình cụ thể nào — nó vẫn tồn tại qua một tập hợp rộng các kiểm định tính vững.
Kênh truyền dẫn đi qua hành vi doanh nghiệp: cạnh tranh giữa các ngân hàng dường như đẩy các doanh nghiệp phi tài chính tới mức chấp nhận rủi ro quá mức, và chính hành vi chấp nhận rủi ro này về sau biểu hiện thành rủi ro vỡ nợ cao hơn.
Cách giải thích quen thuộc hơn dựa trên yếu tố giá không đúng ở đây: nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng cho thấy cạnh tranh ngân hàng làm tăng chi phí nợ vay của doanh nghiệp trong bối cảnh này.
Hàm ý chính sách
Các tác giả đưa ra lưu ý thận trọng đối với các quy định và chính sách ngân hàng nhằm tăng cường cạnh tranh ngân hàng trong bối cảnh các thị trường mới nổi. Các tác giả viết rằng nên cân nhắc các công cụ an toàn vĩ mô phù hợp cho cả ngân hàng và khách hàng nhằm giảm thiểu hành vi chấp nhận rủi ro của doanh nghiệp, vốn dẫn đến rủi ro vỡ nợ tiềm ẩn. Các tác giả bổ sung rằng nên thực thi các quy định thúc đẩy giám sát và kỷ luật thị trường nhằm loại bỏ rủi ro đạo đức và hành vi chấp nhận rủi ro của cả ngân hàng lẫn bên đi vay.
Từ khóa:
Cạnh tranh ngân hàng
Rủi ro vỡ nợ doanh nghiệp
Thị trường mới nổi
ASEAN
Chấp nhận rủi ro của doanh nghiệp
Chi phí nợ vay
Liên kết:
Trích dẫn:
Nguyen, D. N., & Nguyen, C. P. (2026). When banks compete, what happens to firm default risk? New evidence from emerging markets. Heliyon, 12(12), e45186.
